Οταν το τραύμα γίνεται προσανατολισμός
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι το τραύμα είναι κάτι που πρέπει να ξεπεραστεί. Κάτι που ανήκει στο παρελθόν και επιστρέφει μόνο όταν δεν έχει επεξεργαστεί αρκετά. Όμως συχνά το τραύμα δεν λειτουργεί έτσι. Δεν εμφανίζεται ως ανάμνηση ούτε ως πόνος που επιμένει. Εμφανίζεται ως εσωτερικός προσανατολισμός. Σαν μια αόρατη πυξίδα που δείχνει πάντα προς την ίδια πλευρά, ακόμη κι όταν ο άνθρωπος νομίζει πως έχει αλλάξει πορεία. Δεν είναι αυτό που μας πονά περισσότερο. Είναι αυτό που οργανώνει τον τρόπο που επιθυμούμε ή αλλιώς, τον τρόπο με τον οποίο στρεφόμαστε προς τον Άλλον.
Ο άνθρωπος δεν κινείται πάντοτε προς αυτό που του κάνει καλό. Κινείται προς αυτό που του είναι οικείο. Προς εκεί όπου ξέρει πώς να σταθεί, ακόμη κι αν αυτό το σημείο τον περιορίζει. Το γνώριμο, όσο επώδυνο κι αν είναι, προσφέρει θέση. Ρόλο. Μια μορφή σταθερότητας μια αίσθηση συνέχειας. Έτσι εξηγείται γιατί κάποιοι άνθρωποι επαναλαμβάνουν σχέσεις που μοιάζουν μεταξύ τους, παρότι αλλάζουν τα πρόσωπα. Δεν αναζητούν τον ίδιο άνθρωπο. Αναζητούν την ίδια θέση μέσα στη σχέση. Τον ίδιο τρόπο να αγαπούν, να περιμένουν, να αγωνιούν, να ελπίζουν. Αναζητούν τον ίδιο τρόπο να σχετίζονται με την απουσία. Το τραύμα δεν επιμένει επειδή δεν έκλεισε. Επιμένει επειδή έγινε σημείο αναφοράς. Κάθε άνθρωπος, ασυνείδητα, μαθαίνει πού «τοποθετείται» για να υπάρξει. Άλλος μαθαίνει να υπάρχει περιμένοντας. Άλλος προσπαθώντας. Άλλος αποσύροντας τον εαυτό του πριν αποσυρθεί ο άλλος ή πριν εκτεθεί στη ματαίωση. Αυτές οι στάσεις δεν είναι χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Είναι τρόποι επιβίωσης που, με τον χρόνο, μετατρέπονται σε σιωπηρά σενάρια δεσμού. Γι’ αυτό και η σταθερότητα, για κάποιους, δεν γεννά ανακούφιση αλλά αμηχανία. Η απουσία έντασης δεν βιώνεται ως ασφάλεια, αλλά ως συναισθηματικό κενό. Όταν κανείς έχει μάθει να κινείται μέσα από την έλλειψη, η ηρεμία μοιάζει άδεια σχεδόν ξένη, ανοίκεια. Και όταν, μέσα από θεραπεία ή εσωτερική εργασία, μέσα από μια αργή εσωτερική μετατόπιση, αυτός ο παλιός προσανατολισμός αρχίζει να χαλαρώνει, δεν έρχεται αμέσως η λύτρωση. Έρχεται ένα κενό. Μια περίοδος όπου τίποτα δεν ασκεί πια έλξη. Όχι επειδή ο άνθρωπος αδυνατεί να αισθανθεί, αλλά επειδή ο τρόπος με τον οποίο αισθανόταν μέχρι τότε έχει χάσει τη συνοχή του. Εκεί πολλοί φοβούνται. Νομίζουν πως χάθηκε η επιθυμία. Στην πραγματικότητα, αυτό που χάνεται είναι ο παλιός τρόπος αναζήτησής της.
Η αλλαγή δεν έρχεται όταν εξαφανίζεται η έλλειψη. Στην πραγματικότητα, η έλλειψη δεν εξαφανίζεται ποτέ. Έρχεται όταν αλλάζει η σχέση μας μαζί της. Όταν παύει να μας καθοδηγεί σιωπηρά και αρχίζει απλώς να συνυπάρχει, να μη απαιτεί πλέον υπακοή. Κάποια στιγμή, σχεδόν ανεπαίσθητα, αυτό που κάποτε μας τραβούσε παύει να μας αφορά. Όχι επειδή το απορρίψαμε, αλλά επειδή δεν αντιστοιχεί πλέον στη θέση μας. Και τότε η σύνδεση παίρνει άλλη μορφή. Λιγότερο θορυβώδη. Πιο ήσυχη. Πιο σταθερή. Ίσως τελικά η ωρίμανση να μην είναι να πάψουμε να έχουμε τραύματα. Αλλά να μη χρειαζόμαστε πια το τραύμα για να ξέρουμε προς τα πού να στραφούμε ή για να συγκροτείται η επιθυμία μας.